De Wajong Herkeuring – Mijn Ervaring

- 20 november 2015

uwv herkeuringMijn ervaring met de grote WAJONG herkeuring

Even was daar die twijfel of ik dit artikel wel wilde delen, maar ik weet dat er zoveel angst en onzekerheid speelt bij heel veel mensen dat ik jullie heel graag mijn positieve ervaring vertel met de Wajong herkeuring. Ik zit zelf in de oude Wajong (voor 2010) dus daar zal ik me in deze post ook vooral op richten. Het heeft mij het afgelopen jaar enorm bezig gehouden en ik denk dat het fijn is om te lezen dat iemand niet alleen staat met deze enorme onzekerheid.

De Participatiewet
Op 1 januari 2015 is de participatiewet in Nederland ingevoerd. Er wordt vanuit gegaan dat mensen meer mogelijkheden hebben, dan werd gedacht. De focus wordt nu dan ook gelegd op wat men wel kan en niet op wat men niet kan. Dit heeft ook gevolgen voor de Wajong, waardoor er een herkeuring in het leven is geroepen. Heb je een Wajonguitkering van vóór 2010 (dus val je onder de oude Wajong), dan wordt er door het UWV beoordeeld of jij eventueel wel kunt werken volgens de normen die aan het werkvermogen worden gesteld. Heb je je Wajong pas na 2010 gekregen, dan verandert er niets. Over jou hebben ze voldoende gegevens en voor jou gelden ook andere regels.

Het Schema
De herkeuringen worden volgens een schema afgehandeld. Op de site van het UWV is dit schema te vinden. Tussen oktober 2015 en december 2017 moeten alle huidige Wajongers zijn herkeurd en in 2018 gaat de nieuwe vorm van Wajong en participatie dan ook daadwerkelijk in. Ik heb in dat opzicht geluk, want ik ben nog jong en ik kwam dus op tijd aan de beurt. Hoe ouder je bent, hoe langer je moet wachten op een herkeuring. Krijg je arbeidsvermogen toegekend of heeft het UWV nog niet voldoende informatie? Dan kun je een brief verwachten. Schat het UWV in dat je duurzaam arbeidsongeschikt zult zijn en blijven, dan krijg je daar geen brief over. Dit is ook zo’n punt dat bij veel Wajongers tot onrust leidt.

De beruchte brief
En dan is daar de brief. Een brief waar vele Wajongers bang voor zijn. Het is de brief waarin staat dat het UWV volgens het schattingsbesluit inschat dat je arbeidsvermogen hebt óf dat het UWV nog meer informatie van je nodig heeft. Vooral dat eerste boezemt veel Wajongers angst in. ‘Straks MOET ik iets doen wat ik niet kan.’ Het feit dat andere mensen beslissen over jouw mogelijkheden middels een dossier is iets wat veel onzekerheid met zich mee kan brengen. Zo ook bij mij.

Wanneer heb je arbeidsvermogen?
Je hebt arbeidsvermogen als je aan de volgende criteria voldoet:

  • Je kunt een taak uitvoeren in een arbeidsorganisatie.
  • Je hebt basale werknemersvaardigheden.
  • Je kunt ten minste 1 uur aaneengesloten werken.
  • Je bent ten minste 4 uur per dag belastbaar. (Dit komt dus neer op 20 uur per week werken)

Dit zijn dus vrij pittige eisen, waarvan ik denk dat veel Wajongers – en zeker Lymies – daar niet aan kunnen voldoen. Ook ik zag mijzelf dit niet waarmaken, hoe graag ik dat ook zou willen.

Hoe wordt arbeidsvermogen toegekend?
Ik ben erachter gekomen dat er volgens het schattingsbesluit arbeidsvermogen wordt toegekend als je in de tijd tussen 2008 en nu hebt gewerkt. Al waren dit maar 2 uur per week, zul jij een brief thuis krijgen. Schrik daar niet van! Deze brief bevat geen definitief besluit. Je krijgt de mogelijkheid om jouw mening en eigen reactie hierop te geven.

Heb jij een AWBZ indicatie voor dagbesteding die op of na 2008 geldig is geweest? Dan hoef je je ook geen zorgen te maken. Ze zullen jou geen arbeidsvermogen kunnen toekennen en je behoudt dus ook je uitkering na 2018.

Ook ik kreeg deze brief op de deurmat. Mijn hart klopte in mijn keel toen de postbode weer langskwam. Ergens voelde ik dat ik de brief zou krijgen. Dit had ik voor mijzelf zo ingeschat nadat ik verschillende ervaringsverhalen had gelezen op het forum van UWV perspectief. Mijn leeftijdscategorie was aan de beurt, dus iedere dag was het weer spannend.

En ja hoor, daar was hij. De beruchte brief met de woorden ‘U heeft volgens ons arbeidsvermogen’. In paniek en al vloekend en tierend las ik de brief keer op keer en ik belde mijn vriend op. ‘Zie je wel!’, zei ik en ik zag de bui al hangen. Dat ik me achteraf veel te erg druk maakte, dat weet ik nu, maar toen duidelijk nog niet!

Mijn bezwaar & persoonlijke brief
Ik praatte erover met mijn vriend, ouders en mijn leidinggevende van mijn vrijwilligerswerk. Dit was iemand die mij al vaker goed geadviseerd had en waarmee ik een hele goede vertrouwensband heb. Ze adviseerde me een begeleidende brief te schrijven en uiteraard bezwaar aan te tekenen.

Na het gesprek begon ik met schrijven. Drie kantjes verder had ik opgesomd hoe mijn ervaringen met werken zijn geweest sinds ik de Wajong uitkering heb – met name trial and error – en beschreef ik de toenemende Lyme klachten en de stappen die ik zelf genomen heb door de jaren heen om van werken een succes te maken. Een acceptatieproces volgde en ik vond mijn plekje bij Actieradius, waar ik nu 2 uurtjes per week vrijwilligerswerk doe.

Ik liet de brief door mijn naasten en mijn leidinggevende controleren en de aangepaste definitieve versie ging een week na ontvangst van de beruchte brief retour naar het UWV. Vanaf nu was het afwachten.

Het herkeuringsgesprek
Afgelopen maandag had ik dan het herkeuringsgesprek in Venlo met een verzekeringsarts van het UWV. Ik had thuis de nodige voorbereiding gedaan. Zo had ik drie dingen op een rijtje gezet:

  1. Wat voor mij moeilijk of niet haalbaar is tijdens het werken (bv. staand werk, langer dan 15 minuten concentratie opbrengen of continuïteit bieden i.v.m. ziek melden en prikkels kunnen verdragen plus de moeilijkheden die ik ondervind qua controledrang als ik moet samenwerken met andere mensen).
  2. Wat mijn talenten zijn, dus wat ik wel kan (bv. creatief denken en digitaal ontwerpen, 1 op 1 gesprekken voeren en licht en kortdurend computerwerk uitvoeren)
  3. In het geval dat werken wel gaat moeten, wat ik dan zou willen. (bv. voor mijzelf beginnen of werken op een reisbureau)

Ruim op tijd kwam ik samen met mijn moeder aan bij het grote gebouw. Ik liet mijn paspoort scannen en nam hiervan een kopie (en het origineel) mee naar de wachtruimte. Het was er druk. Je voelde dat iedereen daar met een gespannen gevoel zat. Ik keek naar de artsen die de vaak moeilijk lopende bezoekers binnen riepen.

Op het laatst zat ik er nog alleen totdat ik een meisje met haar vader een spreekkamer uit zag komen. Het meisje keek erg verdrietig en angstig en haar vader deed daar niet voor onder. Ze gaf de ietwat streng ogende en degelijk geklede mevrouw van middelbare leeftijd een hand en vertrok. Een paar minuten later werden wij door – jawel hoor – deze zelfde mevrouw naar binnen geroepen. Één advies, wees niet bang voor je eerste indruk. Vaak klopt deze niet! Zo ook niet bij mij.

Ik ging zitten en mevrouw nam het dossier erbij. Ik kreeg alle ruimte om mijn ervaringen te vertellen. Ook gaf ze aan de brief te hebben gelezen en hier greep ze ook vaak naar terug. Dit is dus echt slim om te doen ter voorbereiding, maar ook bijgaand aan je reactie op de brief.

Ik vertelde over mijn trial and error ervaringen met opleidingen en werk. Ik vertelde over mijn therapieën, mijn behandelingen met als uitroepteken dat ik regulier al 1,5 jaar antibiotica behandelingen heb gehad en dat mijn behandelaar mij wel wilde, maar niet verder kon behandelen en ik vertelde ook hoe graag ik mijn steentje bij wilde dragen aan de maatschappij. Ik vertelde over mijn valkuilen en hoe ik hier in de loop der jaren aan gewerkt heb, maar ook hoe ik hier vaak toch weer in trap. Ik vertelde hoe flexibel mijn huidige vrijwilligerswerk met mijn beperkingen om gaat en hoe ik er hier mag zijn met al mijn beperkingen en tot slot vertelde ik hoe moeilijk het acceptatieproces voor mij was geweest dat ik niet zou kunnen werken.

Ik overhandigde mijn medisch dossier en mijn medicatie, waarbij het tramadol gebruik als heel heftig werd gezien. En ja, dat is het ook. Soms werd er nog doorgevraagd op kleine dingen, zoals hoe mijn collega’s erop reageren dat ik bijvoorbeeld vaak controle wil hebben en ze werk uit handen neem of dat ik zo vaak ziek ben, maar ook hoe mijn leven er thuis uit ziet en hoe mijn vriend mij met heel veel dingen ondersteunt. Het voordeel voor mij is dat als ik nerveus ben, ik een ander de oren van de kop kan praten, dus ik vertelde veel en ik legde alles ook heel volledig en duidelijk uit.

De arts stond ervan te kijken dat ik nog zo positief kon zijn en uit zichzelf vertelde ze me haar oordeel al. Waar ze iemand anders met dit vermogen om vrijwilligerswerk te doen wellicht zou hebben goedgekeurd, kon ze dat bij mij niet doen. Ik had al zoveel stappen gezet om werk haalbaar te maken en ze zag ook in dat mijn ziekte en mentale beperkingen te heftig waren om ervan uit te kunnen gaan dat ik binnen nu en twee jaar ga voldoen aan de criteria van arbeidsvermogen.

Ook was voor haar het feit dat ik een alternatieve behandeling volgde – wat ze overigens goed begreep, omdat ze zich had ingelezen in de ziekte van Lyme – te ongrijpbaar om er de verwachting uit te kunnen halen dat mijn situatie gaat veranderen.

Het resultaat? Ik ben duurzaam arbeidsongeschikt verklaard. Heftig, heel heftig zelfs om het zo hardop te horen. Je voelt je afgeschreven en toch was ik opgelucht en blij. Ik heb er zo hard voor gevochten om te komen waar ik nu sta en ik ben er echt van overtuigd dat dit het hoogst haalbare is voor mij. Gelukkig was het UWV het daarmee eens. Binnen 8 weken krijg ik de officiële bevestiging. Met hoofdpijn, trillende handjes, maar ook een serene rust over me verliet ik het UWV gebouw en liet ik er geen gras over groeien om mijn omgeving op de hoogte te stellen. Zo kan het dus ook!

Tips voor een zo goed mogelijk gesprek
Om jouw gesprek zo goed mogelijk voor te bereiden, heb ik uit eigen ervaring de volgende tips opgesteld:

  • Schrijf een begeleidende brief bij jouw reactieformulier
  • Vraag advies aan mensen die jou goed kennen over de inhoud van je begeleidende brief en laat deze ook door hen controleren voordat je hem verzendt. Denk aan je partner of ouder, een leidinggevende of behandelaar.
  • Stel jouw vragen via het forum van UWV perspectief. Hierop is het UWV webcare team actief en kun je vragen stellen. Ook lees je ervaringen van anderen.
  • Ga het gesprek positief in. Geef aan hoe graag je wilt werken en wat je al gedaan hebt om werken volgens de normen haalbaar te maken.
  • Vertel jouw beperkingen, maar ook jouw talenten. Zo laat je zien dat je over veel zelfkennis beschikt.
  • Neem iemand mee naar het gesprek bij wie jij je prettig voelt. Het is jouw gesprek dus durf voor jezelf ook iemand te kiezen die jou gaat helpen op dat moment!
  • Zit je in de oude Wajong? Dan ben jij niet verplicht om mee te werken aan re-integratie. In het ergste geval ga je er alleen 5% op achteruit. Dit wist ik niet van tevoren, maar dit kreeg ik te horen tijdens het gesprek.
  • Blijf jezelf. Wees niet bang dat je misschien te ‘goed’ over komt of dat je het niet goed kunt vertellen. Een goede verzekeringsarts zal hier doorheen prikken.
  • Neem je paspoort en medicatie mee naar je afspraak! Niet vergeten!
  • Woon je verder dan 15 kilometer van de UWV locatie en val jij onder de oude Wajong? Vraag dan voor het gesprek een reiskostenvergoeding aan. Hier heb je namelijk recht op. Neem jouw pinpas mee naar het gesprek en laat deze inscannen bij de balie.
  • Heb je een medisch dossier wat relevant is voor jouw herkeuring? Print dit uit en neem het mee. Neem ook jouw begeleidend brief mee en lees deze onderweg of vooraf nog even goed door. Dit is je houvast tijdens het gesprek.
  • Geef eerlijk aan wat de herkeuring met jou doet. Dit heb ik ook gedaan en dit werd gewaardeerd en begrepen door de verzekeringsarts.
  • Wees niet bang om soms even terug te grijpen op jouw aantekeningen. Dit mag gewoon! Een verzekeringsarts snapt best hoe spannend dit is voor je en dat je ook echt niet alles kunt onthouden.

Heb jij wel eens een (her)keuring meegemaakt en wat waren jouw ervaringen?

door: Simone Cober

Over de schrijver

Simone (27) & chronische optimist, hoop dat jij – of je nou een ziekte of beperking hebt, je onzeker voelt of veel tegenslagen hebt gehad in je leven – wordt bewogen om je dromen te verwezenlijken. Ik heb de ziekte van Lyme en ik ben hooggevoelig, maar ondanks dat, haal ik alles uit mijn leven!


→ Bekijk al mijn berichten

Bezoek of volg mij op:   Schrijvers Website Facebook Twitter LinkedIn


Reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*